Heeft erfelijkheid een impact op de kans om borstkanker te ontwikkelen?



Kanker slaat schijnbaar willekeurig toe, al weten we vandaag wel dat er een link bestaat tussen kanker en erfelijkheid. In het algemeen zou je kunnen zeggen dat in 5 % van de kankergevallen erfelijkheid de oorzaak is. En hoe zit het dan met borstkanker ? En specifieke kankers bij vrouwen, zoals baarmoederhalskanker? We bekijken hoe erfelijke aanleg een rol speelt bij de ontwikkeling van deze kankers.
​​​​​​​​3 dingen die je moet weten over kanker en erfelijkheid
​​​
  1. Als een oncogenetische test detecteert dat je een genetische afwijking hebt, betekent dat niet dat je zeker kanker zal krijgen. Je hebt wel een hogere kans dan de rest van de bevolking die deze afwijking niet heeft. De oncogenetica is de tak van de wetenschap die de link tussen erfelijkheid en kanker bestudeert.   
  2. Als de test bij jou geen genetische afwijking blootlegt, betekent dat niet dat je nooit die kanker zal krijgen. Het risico is even groot als voor de rest van de bevolking. 
  3. Er zijn verschillende risicofactoren om kanker te krijgen (leeftijd, levenswijze, blootstelling aan bepaalde chemische stoffen, de omgeving, …). Er is dus nooit één enkele oorzaak voor borstkanker of kankers zoals baarmoeder(hals)kanker. Bij erfelijkheid gaat het enkel over het risico op kanker dat overgedragen wordt, niet de kanker zelf. 

Het erfelijke risico is niet bij elke kanker even groot

De genetische aanleg om kanker te ontwikkelen is niet even sterk bij alle kankers. Eierstokkanker wordt het vaakst doorgegeven, met 15 % van de kankergevallen te wijten aan erfelijkheid. Het risico dat je borstkanker krijgt als een dicht familielid er al het slachtoffer is van geworden, verhoogt met 5 %. Datzelfde percentage geldt voor baarmoederkanker. 

Wanneer is er sprake van erfelijke aanleg voor kanker? 
 
Het is niet omdat er in een familie verschillende kankergevallen voorkomen, dat erfelijkheid daarin een rol speelt. Het risico op kanker kan ook door een bepaalde levensstijl worden doorgegeven van de ene generatie op de andere, waardoor er meer kans is om effectief kanker te ontwikkelen. Een gezonde levensstijl met gezonde voeding heeft een positieve invloed op deze risico’s, maar als je heel ongezond leeft, heeft het weinig zin om te laten testen of je genetische aanleg hebt op kanker.
 
Aan de andere kant moet je je die vraag wel stellen, als verschillende familieleden getroffen worden door dezelfde kanker, borstkanker bijvoorbeeld. Als je zus, je moeder en je grootmoeder het hebben gekregen vóór de menopauze, kan je vermoeden dat erfelijkheid een rol speelt. Een genetische test kan in dat geval bepalen of je een genetische afwijking hebt die je zou kunnen doorgeven aan je nageslacht.
 
Maar ook dat is niet zeker. Elk kind met een ouder met erfelijke aanleg tot kanker, heeft 50 % kans om die aanleg te erven. En dus ook 50 % kans om eraan te ontsnappen…

Welke genetische mutaties leiden tot een verhoogd risico op borstkanker?

Onderzoekers hebben meer dan 400 genen geïdentificeerd waarvan de mutatie kan leiden tot een verhoogd risico op kanker. Als sommige van die genen muteren, kunnen ze borstkanker veroorzaken. Het gaat dan vaak om de genen BRCA1 (BReast Cancer 1: gen 1 voor borstkanker) en BRCA 2 (gen 2 voor borstkanker). Als je drager bent van een van deze gemuteerde genen verhoogt het risico dat je borstkanker of eierstokkanker krijgt. Daardoor heb je 4 tot 5 keer meer risico op deze kankers dan de rest van de bevolking.
 
Een derde gen dat aangeeft dat er aanleg is tot kanker is PALB2. Vrouwen die drager zijn van deze mutatie in PALB2 zouden 8 tot 9 keer meer kans hebben om borstkanker te ontwikkelen als ze jonger dan 40 jaar zijn. Het risico ligt 6 tot 8 keer hoger als ze tussen 40 en 60 jaar zijn en 5 keer hoger als ze ouder zijn dan 60 jaar.
 
Ook mannen blijven niet gespaard: als ze drager zijn van een mutatie in PALB2, hebben ze 8 keer meer risico op borstkanker dan de rest van de bevolking. 
 
"Erfelijke aanleg draagt het risico over om kanker te ontwikkelen, niet de kanker zelf."
​​
​Hoe zorgt een gemuteerd gen ervoor dat kanker ontstaat?

 
  • Bepaalde genen moeten celwoekering onder controle houden. Dit zijn de genen die tumoren onderdrukken. Als er wijzigingen in gebeuren, loopt de celwoekering uit de hand.
  • Andere genen stimuleren celvermeerdering (dit zijn de proto-oncogenen). Als ze hyperactief worden door een mutatie, gaan de cellen zich ongecontroleerd vermenigvuldigen. Deze genen zijn maar zelden de oorzaak van erfelijk overdraagbare kanker.
  • Tenslotte zijn er genen die andere genen repareren. Als die niet meer functioneren, worden de mutaties niet meer hersteld op bijvoorbeeld het BRCA1-gen, dat borstkanker veroorzaakt. ​

Hoe verloopt een genetische analyse?

In elk geval moet je dit eerst met je arts bespreken. Die beslist of een genetische test nodig is. Als dat het geval is, wordt bloed afgenomen om te analyseren. Deze analyse duurt lang (verschillende weken) en is duur, maar met de juiste documenten en codes komt het RIZIV tussen voor bijna het volledige bedrag. Het zou je dan niet meer dan 10 euro mogen kosten.
 
Is er een mutatie ontdekt? Dan moet je met je oncoloog bespreken wat je best doet: je beperken tot regelmatige opvolging of kiezen voor preventieve amputatie. Geen van deze oplossingen biedt je absolutie garantie op genezing. Je moet je dus goed laten begeleiden.
 
Andere voorzorgsmaatregelen

Ben je iemand die graag goed voorbereid is op alles? Dan is het goed om te weten dat je een specifieke verzekering kunt nemen om je ook financieel voor te bereiden op kanker. Dat kan zelfs als je drager bent van een genetische mutatie.  Je kan je dus best goed informeren en ook op dat vlak vooruitziend zijn.                
 
De VIVAY-redactie
Augustus 2018

Deze reclame betreft de Feminaverzekering van AG Insurance. Dit is een levenslange ziekteverzekering (Tak 2). Deze verzekering werd ontwikkeld door AG Insurance en mogelijks door je tussenpersoon verkocht. Ze voorziet in het betalen van een eenmalig bedrag om sommige kosten te dekken die jouw strijd tegen kanker draagbaar maken. Dit geldt voor een van de volgende diagnoses van kanker vanaf stadium T1: borstkanker, baarmoederhalskanker, kanker van het baarmoederlichaam en kanker ter hoogte van de eierstokken, eileiders, vagina en schaamlippen.
    
Deze verzekering is onderworpen aan het Belgisch recht. Er worden diverse uitsluitingen, beperkingen en voorwaarden voorzien voor het verzekerde risico. Zo worden bv. uitgesloten: de aanwezigheid van invasieve tumoren in andere lichaamsdelen dan de geslachtsorganen of de borsten, zelfs als deze aan de oorsprong zouden liggen van één van de kankers; goedaardige en niet-invasieve tumoren, niet-invasieve letsels op de vrouwelijke geslachtsorganen of borsten, met uitzondering van DCIS- en LCIS-letsels in de mate dat zij een totale verwijdering van de borst veroorzaken of een conservatieve chirurgie met verwijdering van de tumor, gevolgd door radiotherapie; preventieve behandelingen en preventieve operaties. 
 
Vóór de onderschrijving van het product is het noodzakelijk om de algemene voorwaarden en het informatiedocument over verzekeringsproducten door te nemen. Je kunt altijd een offerte met premieberekening aanvragen op www.vivay.be. Je kunt een eventuele klacht sturen naar AG Insurance n.v., Dienst Klachtenbehandeling, E. Jacqmainlaan 53, 1000 Brussel, mailen naar ​customercomplaints@aginsurance.be of je kunt bellen naar +32 (0)2 664 02 00.
Als de door AG Insurance voorgestelde oplossing voor jou niet volstaat, kan je je klacht voorleggen aan de Ombudsman van de Verzekeringen (www.ombudsman.as), de Meeûssquare 35, 1000 Brussel, mailen naar info@ombudsman.as, bellen naar +32 (0)2 547 58 71 of faxen naar +32 (0)2 547 59 75
 
AG Insurance n.v. - E. Jacqmainlaan 53 - 1000 Brussel – RPR Brussel – BTW BE0404.494.849 – www.aginsurance.be​ – Tel. +32(0)2 664 81 11
Belgische verzekeringsmaatschappij toegelaten onder de code 0079 en onder toezicht van de Nationale Bank van België, Berlaimontlaan 14, 1000 Brussel.

Bescherm jezelf en je gezin Feminaverzekering
Tot € 10.000 financiële steun
Vrij te gebruiken voor je welzijn
Levenslang verzekerd

Wist je dit al?

Bekijk alle artikels